"VOORBERIGT - Waarde Landgenooten !" ...

... is de aanhef van het boekje waaraan ik vandaag een blog wil wijden. Terwijl ik dit typ weet ik nog niet of het mij uiteindelijk zal lukken deze tekst ook werkelijk via het net wereldkundig te maken. Als je dit leest, weet je dat het gelukt is. Ook gisteren deed ik een poging, met een ander boekje als onderwerp. Uiteindelijk kreeg ik op mijn scherm wel een voorbeeld van hoe mijn tekst eruit zou komen te zien; maar deze tekst bleek ik niet meer te kunnen plaatsen als boekenblog. Enfin, het ging over een hartstikke 'fout' boekje, dus daar rustte toch al geen zegen op. Ik zal het later nog wel eens proberen, je houdt het tegoed.

Ik wil dit medium gebruiken om lezers te laten meegenieten van bijzondere, rare, opmerkelijke, abjecte, zeldzame, triviale, mooie en lelijke, dunne en dikke, grote en kleine, heel oude en wat minder oude boeken, brochures, folders en ander drukwerk uit mijn uitpuilende boekenkasten.
De nadruk zal daarbij vaak evenzeer liggen op het uiterlijk als op de inhoud - zelfs zullen boeken besproken worden waarbij de inhoud totaal ontoegankelijk of niet ter zake doende is.
Ik wil mij richten tot de oprecht geïnteresseerde leek, en zal dus zo weinig mogelijk antiquarisch jargon gebruiken. Zo nodig zal ik termen en afkortingen toelichten.

Voorlopig wil ik mij beperken tot schrijven, en dus mijn betoog niet opleuken met plaatjes. Misschien komen die er later wel eens bij.

Mijn eerste boekje heeft geen plaatjes. Het ziet er nogal shabby uit: 22 pagina's in een omslagje van grauw pakpapier, geen titelpagina. Het begint met de tekst die de titel vormt van dit artikel. Het voorwoord, ondertekend met "de Huisman", komt direct ter zake:
"Hier biedt men U een Gemakkelijk Huisboekje van 50 Geneesmiddelen voor Koeijen aan en waarvan vele bij proefondervinding zijn goed bevonden ..."
Op bladzijde 3 volgt dan de, weinig verrassende, titel: Gemakkelijk Huisboekje voor den Landman.
In mijn exemplaar is geen enkele vermelding opgenomen van een jaartal, uitgever of drukker. De vorige eigenaar echter heeft er een briefje bijgedaan, met de tekst: 1e druk 1789 (deze tekst is onderstreept), 2e druk ca 1840, 2e verm. druk 1843. De NCC (Nederlandse Centrale Catalogus - boekenbezit van bibliotheken en instellingen) vermeldt aleen edities uit 1840 en 1843, beide uitsluitend aanwezig in de Utrechtse Universiteitsbibliotheek. Mijn uitgave is vrijwel zeker de eerste druk - ik heb overigens geen idee waar die informatie vandaan komt, maar ben er dankbaar voor.

De inhoud is soms raadselachtig, soms hilarisch, en meestal uiterst wreed. Van de vijftig remedies wil ik er drie citeren.
Voor Koeijen, die aan de Melk blijven leggen  Neemt een vierendeel bakelaar, twee stukken brood, een mengel bier, een half kop boter, laat dit een half uur koken, smeert voor 4 stuivers altea op het kruis, en droogt hetzelve met een kool vuur in.
Voor de pof der Koeijen  Wanneer uw koe aan de pof is, wordt zij aanstonds zeer dik, als gij dit gewaar wordt, zoo haalt direct de tong uit de mond, en bijt daar een stukje af, dan zal uw koe aanstonds dun worden, maar zoo gij dit met een schaar of nijptang deedt, zal niet baten, heb dit bij ondervinding, doch als boven goed bevonden.
Voor de sprouw aan der Koeijen voeten  Wanneer uw koe aanstonds begint te hinken, zoo voelt haar naar de voet, zoo dezelve dik en warm is, dan is het de sprouw dat dikmaals uit het bloed ontstaat, neemt dan een scherpe beitel met een houten hamer, en slaat van de binnenste groote klauw een eind af, tot dat hij sterk bloed. Goed bevonden.

Dit was mijn Boekblog 1. Reacties uiteraard welkom.

SNARK